علایم بیماری
با توجه به این که در اغلب موارد عفونت از مادران آلوده به نوزادان منتقل میشود، تا سالها علامتی بروز نمی کند. در برخی موارد به دنبال هپاتیت حاد ویروسی، فرد به صورت یک فرد ناقل در میآید. در این افراد به دنبال علایم هپاتیت از جمله بی اشتهایی، ضعف، بی حالی، پررنگی ادرار و زردی، سیستم ایمنی بدن نمیتواند HBs Ag را منفی کند و بعد از 6 ماه با وجود بهبودی ظاهری فرد آلوده باقی می ماند.
خوشبختانه تنها 10 درصد افراد مبتلا به هپاتیت حاد ویروسی دچار حالت ازمان میشوند و ناقل هپاتیت باقی می مانند ولی متاسفانه در صورت انتقال عفونت از مادران به نوزادان، در غالب موارد حالت ناقل پابرجا خواهد ماند و نوزادان آلوده امروزه، خود آلوده کنندگان جامعه فردا خواهند بود.
تشخیص
براساس اکثر گزارشهای علمی بسیاری از کسانی که به ویروس هپاتیت «بی» آلوده میشوند، از بیماری خود آگاهی ندارند و سالها پس از ابتلا از وجود این بیماری مطلع میشوند. راه تشخیص این بیماری اندازه گیری آنتی ژن سطحی این ویروس یعنی HBs Ag است. در مورد فردی که آزمایش HBs Ag وی مثبت است، تنها نتیجه ای که میتوان گرفت، این است که شخص، آلوده به ویروس هپاتیت «بی» است (یعنی در بدن وی ویروس هپاتیت «بی» وجود دارد). آنچه این آزمایش را معنی دار میکند حال عمومی بیمار، وضعیت کبد (اندازه آن و نتایج آزمایشهای تخصصی کبدی) و چند آزمایش دیگر در مورد فعالیت ویروس در بدن است. در بسیاری از موارد به دنبال کشف یک مورد HBs Ag مثبت، سایر افراد خانواده آزمایش شده و موارد مثبت و بدون علامت شناسایی میشوند.
مهم ترین مسئله در ارتباط با ناقلین هپاتیت «بی»
این بیماران هیچ گونه علامت، نشانه و ناراحتی ندارند ولی در خون و بدنشان ویروس وجود دارد، مهمترین مسئله در مورد این گروه از افراد، مراجعه به پزشک هر6 ماه و بررسی آزمایشگاهی جهت تعیین وضعیت کبدی است. این امر جنبه حیاتی دارد و با انجام آن میتوان به فعال شدن بیماری در مراحل اولیه پی برد.
عاقبت ناقلین هپاتیت «بی»
در اکثر موارد شواهدی دال بر تخریب و التهاب سلولهای کبدی دیده نمی شود و در واقع یک سازش و همزیستی بین ویروس و سیستم دفاعی بدن به وجود آمده است. این سازگاری ممکن است تا سالیان دراز باقی مانده و بیمار مشکل کبدی پیدا نکند و ویروس همچنان در حالت نهفته تا آخر عمر باقی بماند. از هر 100 نفری که به این حالت مبتلا هستند، سالیانه 1 تا 2 نفر ویروس را از بدن خود پاک کرده و آزمایش HBs Ag آنها منفی میشود. تعداد بسیار کمی از این افراد در عرض چند سال، دچار عود بیماری شده و به اصطلاح فعالیت ویروس در بدن آنها مجددا از سر گرفته میشود. به همین دلیل است که به حاملین هپاتیت «بی» توصیه میشود تا جهت معاینه و انجام آزمایشهای کبدی و بررسی وضعیتشان هر 6 ماه یک مرتبه به پزشک معالج خود مراجعه کنند.
بهتر است ناقلین هپاتیت «بی» به صورت دوره ای (هر 3 تا 6 ماه) از نظر عملکرد کبد بررسی شوند تا در صورت تبدیل به هپاتیت مزمن، تشخیص و درمان سریع تر صورت گیرد و از تخریب بیشتر کبد جلوگیری شود.
دکتر فاطمه مافی [ علوم آزمایشگاهی ]
